در سایه مارسل پروست

                                         

در سایه مارسل پروست " به قلم شهلا حائری عنوان کتابی است که به تازگی از سوی نشر قطره منتشر شده و در آن جوانب گوناگون ادبی، گرایش ها و سبک فردی و نیز علقه ها و دل مشغولی های این نویسنده فرانسوی مورد شرح و بررسی قرار گرفته است.
این کتاب شامل فصل های سبک و ساختمان رمان، زمان، شخصیت های رمان، من اجتماعی و من حقیقی، هنر، عشق و دلدادگی و بازتاب هزار و یک شب در رمان، به درک بیشتر خوانندگان از مارسل پروست و رمان سترگش " در جستجوی زمان از دست رفته " یاری رسانده و با استفاده از اظهارات و گفته های پروست و ذکر نمونه از آثار وی، تحلیلی جامع از سبک پایه گذار رمان نو فرانسه ارائه کرده است.
مارسل پروست بدون شك يكى از مهم ترين چهره هاى ادبى فرانسه و جهان است. شايد به همين دليل هم هست كه شهلا حائرى سراغ اين نويسنده رفته و كتابى نوشته با نام «در سايه مارسل پروست». حائرى در اين كتاب به مضامين آثار و نظريه هاى اين نويسنده پرداخته كه از نظر نگارنده  در جهان تحولى به وجود آورده است. كتاب از هفت فصل تشكيل شده است. در اين هفت فصل حائرى از ديدگاه هاى مختلف رمان عظيم «در جست و جوى زمان از دست رفته» را بررسى كرده. سبك و ساختمان رمان، زمان، شخصيت هاى رمان، من اجتماعى و من حقيقى، هنر، عشق و دلدادگى، بازتاب هزار و يك شب در رمان عناوين اين فصل ها هستند. زندگينامه كوتاهى از پروست و كتاب شناسى و عكس هاى اين نويسنده هم ضميمه كتاب است. حائرى در بخشى از كتاب نوشته است: «با اينكه پروست به شيوه خود تمام مسائل فلسفى دوران خود را از هنر و آفرينش ادبى گرفته تا زمان و حافظه در اين رمان مطرح كرده است، جست وجو رمانى فلسفى نيست و هم چنان رمانى خالص باقى مى ماند كه به عرصه ادبيات تعلق دارد.» پروست را بنيانگذار رمان نويسى مدرن مى دانند؛ چون مفاهيم و قالب هاى سنتى پيشين را در هم ريخته و طرحى نو درانداخته است. پروست در جايى گفته است: «رمان من شايد كتابى به وسعت هزار و يك شب خواهد بود. ولى به گونه اى ديگر. بى شك هنگامى كه كسى شيفته اثرى است مايل است اثرى كاملاً نظير آن بيافريند.»

ادامه مطلب

در سایه ی مارسل پروست

 

 «اشتباه انسان در این است که همه چیز را همان گونه که هست ، تصور می کند، گمان می کند اسم ها همان گونه که نوشته می شود، تلفظ می شود و انسان ها مانند عکس ها ثابت اند. اما معمولن استنباط ما ابدن این گونه نیست.آن چه از دنیا می بینیم یا می شنویم یا دریافت می کنیم کاملن وارونه است.» ا
مارسل پروست گریخته/ " در جست و جوی زمان ازدست رفته." ا
*
" در سایه مارسل پروست " به قلم شهلا حائری عنوان کتابی است که به تازگی از سوی نشر قطره منتشر شده و در آن جوانب گوناگون ادبی، گرایش ها و سبک فردی و نیز علقه ها و دل مشغولی های این نویسنده فرانسوی مورد شرح و بررسی قرار گرفته است.
این کتاب شامل فصل های سبک و ساختمان رمان، زمان، شخصیت های رمان، من اجتماعی و من حقیقی، هنر، عشق و دلدادگی و بازتاب هزار و یک شب در رمان، به درک بیشتر خوانندگان از مارسل پروست و رمان سترگش " در جستجوی زمان از دست رفته " یاری رسانده و با استفاده از اظهارات و گفته های پروست و ذکر نمونه از آثار وی، تحلیلی جامع از سبک پایه گذار رمان نو فرانسه ارائه کرده است.

ادامه مطلب

در جستجوی زمان از دست رفته

   شاهکار پروست مجموعه هشت جلدی (گاهی هفت جلدی) در جستجوی زمان از دست رفته است که نگارش آن از سال 1908 آغاز شد. این مجموعه ترجمه مهدی سحابی است که نشر مرکز آن را به چاپ رسانیده است. قیمت مجموعه حول و حوش 460000 ریال است که گویا در چاپ جدید به 600000 ریال می رسد.    نامهای این هشت جلد به شرح ذیل است:

1-     طرف خانه سوان (600 صفحه)
طرف خانه سوان، کتاب اول این مجموعه است. "جستجو" بیش از آن که توصیف کننده حالتهای بیرونی باشد، ژرفای درونی را می پوید. از همین رو اغلب درباره اثر پروست گفته می شود که می توان آن را از هر صفحه ای که باشد، آغاز کرد و یا گهگاه چند صفحه ای از هر کجای آن را خواند و از ژرفای اندیشه و ظرافت هنر نویسنده لذت برد.

2-     در سایه دوشیزگان شکوفا (672 صفحه)
در کتاب دوم، همراه راوی که اکنون به سن بلوغ رسیده است، درک بنیادی ما از جهان کمابیش کامل شده و ابعاد مختلف ضمیر انسان را چه به عنوان فرد و چه به عنوان عنصری اجتماعی می شناسیم. کاری کارستان آغاز می شود: زمان گذران و فرساینده را از دست بطالت و مرگ بیرون کشیدن و با لحظه لحظه هایش پرستشگاهی ماندگار ساختن.

3-     طرف گرمانت 1 (376 صفحه)
هسته اصلی مضمون این کتاب رابطه راوی با دنیای اشراف است، از شیفتگی و ستایش در برابر همه چیزهای اشرافی و رویاپروری درباره چهره های نیمه خدایی اشراف تا درک پیش پا افتادگی مایوس کننده، ابتذال و جهل یاس آورشان.

4-     طرف گرمانت 2(368 صفحه)
راوی در ادامه گشت و گذار در دنیای محافل اشرافی مامور نشان دادن پوچی و بیهودگی زندگی ای است که مفهومی نیافته و نیز گمراهی انسانی که شاهد زوال همه چیزهای عبث و میرایی است که به آنها دل می بندد: عشق، جهان و زمان.

5-     سدوم و عموره (648 صفحه)
گزارش یکی از مهمترین مراحل سلوک راوی به سوی اوجهای رستگاری و جاودانگی است. اینک به منزلی رسیده است که در سلوک و معرفت شاید از هر منزل دیگری مهمتر باشد: شناخت بدی و پلشتی برای رهیابی به نیکی و پاکی، امید و خلاقیت.

6-     اسیر(504 صفحه)
اسیر نخستین کتاب از مجلدات باقیمانده "جستجو" است که پس از مرگ مارسل پروست به چاپ رسید. این بار کل منظومه بر محور چهره آلبرتین می چرخد که می توان او را نمادی دوگانه، هم از زندگی و هم از مرگ دانست. اسیری که با همه رامی و تن دادن به تقدیر ماندن در قفس زرین خانه راوی، همچون زمان گریزان و دست نیافتنی است.

7-     گریخته
گریخته کتاب فراموشی و مرگ است. شرح واپسین لرزه های ویرانگر زمان پیش از توصیف آوارهای نهایی اش در زمان بازیافته و پیش از پیروزی پایانی انسان آفریننده. کتاب حاوی کاونده ترین و نافذترین صفحاتی است که شاید در همه ادبیات جهان درباره برخی از دور دست ترین و ژرفترین زاویه های روان بشری نوشته شده است.

8-     زمان باز یافته (464 صفحه)
در زمان بازیافته، پیش از رسیدن به مکاشفه بنیادین اصل جاودانگی نهفته در آفرینش هنری، واپسین منزلهای سیر و سلوک در جهان پر تب و تاب واقعیت و خاطره را پشت سر می نهیم: تصویرهای محشرگونه جنگ در پاریس و مهمانی صورتکها در خانه گرمانت. شهری گرفتار نفرین و محفلی در کام مرگ. از این کن فیکون، فقط یک تن رستگار بیرون می آید: راوی که تازه رمز زندگی ماندگار را کشف کرده است.

بازكن منم

ادامه مطلب

کتاب "چگونه پروست می تواند زندگی شما را دگرگون کند؟

 

    نویسنده ی آلن دو باتن ، ترجمه ی گلی امامی، انتشارات نیلوفر، چاپ اول ۱۳۸۳
"آلن دو باتن" در كتاب "چگونه پروست مي تواند زندگي شما را دگرگون كند" از طرفي زندگي پروست را روايت مي كند و از طرف ديگر نقد ادبي بسيار دقيقي ،البته با طنازي، از بزرگترين اثر ادبي قرن بيستم "در جستجوي زمان از دست رفته" ارايه مي دهد.او گفته هاي مارسل پروست را درباره ادبيات در كتابش بازگو مي كند و با دقت خاصي تفسيرشان مي كند.
 هنر آلن دوباتن این است که ریزه کاری های اثر جاودانه پروست را موشکافانه بررسی می کند و از میان ورق های کتاب، دقایقی لذت وصف ناپذیری را به خواننده می چشاند.

"يكي از تاثيرهاي خواندن كتابي كه با چنين دقت وارد جزئيات اندك مي شود ،اين است كه وقتي كتاب را مي بنديم و زندگي عاديمان را از سر مي گيريم،ممكن است ما هم دقيقاً به اين جزئيات همان واكنشي را نشان بدهيم كه نويسنده اگر در كنار ما بود نشان مي داد.ذهن ما تبديل به راداري مي شود كه از نو تنظيم شده تا جزئياتي را كه در خودآگاه ما سيلان دارد،ضبط كند..."*

ادامه مطلب